Δούρειος Ίππος

Ιστοχώρος πολιτικής ανάλυσης και διαλόγου

Η διεύρυνση και η ψηφιοποίηση των δημοκρατικών θεσμών

time-cover-2006*Του Δημοσθένη Κυριαζή

Η εξουσία των πολιτών στις σημερινές Δημοκρατίες

Πολιτική εξουσία ή απλά Εξουσία είναι η δυνατότητα, ως δικαίωμα και ως ισχύς, να λαμβάνει και να εφαρμόζει κάποιος αποφάσεις που αφορούν το σύνολο των πολιτών. Αν κάποιος λαμβάνει αποφάσεις  που δεν έχουν εφικτότητα ή αν ο ίδιος δεν έχει την ισχύ για να τις πραγματοποιήσει,  αυτό δεν είναι εξουσία· είναι έλλειψη νοημοσύνης και ήθους.

Από τη λογική αυτού ορισμού σαφώς συνάγεται ότι στις σημερινές αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες, οι πολίτες έχουν ελάχιστη εξουσία που περιορίζεται στη λήψη μόνο δύο αποφάσεων· στην άσκηση δύο δικαιωμάτων:

(1)    Του δικαιώματος να εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους /πολιτικούς άρχοντες.

(2)    Του δικαιώματος να είναι όλοι οι πολίτες υποψήφιοι για να εκλεγούν πολιτικοί άρχοντες.

Τα υπόλοιπα δικαιώματα των πολιτών (της ελευθερίας του λόγου, της εξασφάλισης εργασίας, του ακαδημαϊκού ασύλου, της απεργίας, των… καταλήψεων), δεν είναι  αποφάσεις  του συνόλου των πολιτών και συνεπώς δεν αποτελούν εξουσία των πολιτών.

Στην ουσία  τα δικαιώματα αυτά αποτελούν ευνοϊκές εκχωρήσεις προς τους πολίτες που αποφασίστηκαν  από την εξουσία των ολίγων, που στην καλλίτερη περίπτωση ήταν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι τους.

Είναι προφανές ότι οι αποφάσεις αυτές δεν είναι δυνατό να συγκρούονται με τα συμφέροντα εκείνων που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Αυτό το φυσικής νομοτέλειας γεγονός, αποτελεί μια σοβαρή αιτία που περιορίζει την πραγματοποίηση ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων πραγματοποίησης ανατροπών για ουσιαστική ενίσχυση της εξουσίας των πολιτών εις βάρος της εξουσίας των ολίγων.

Όσο συνεπώς οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από τους ολίγους, έστω και αν αυτοί είναι οι αντιπρόσωποι των πολιτών, η προσδοκία πραγματοποίησης ανατροπών πρέπει να είναι μικρή.

Στην πράξη τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα. Αυτοί που  ουσιαστικά έχουν εξουσία και λαμβάνουν τις αποφάσεις, κατά βάθος δεν είναι οι αντιπρόσωποι των πολιτών, αλλά είναι ένας μικρός αριθμός ανθρώπων της θεσμικής και πάρα- θεσμικής εξουσίας.

Δημιουργείται συνεπώς το εξής ερώτημα: Οι λίγες και μεγάλες αποφάσεις ανατροπών, όπως αυτές των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων, δεν είναι ορθολογικότερο, ηθικότερο και αποτελεσματικότερο  να  λαμβάνονται από τους ιδίους του πολίτες; Δεν είναι αναγκαίο αλλά και σκόπιμο, οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις να γίνονται με δημοψηφίσματα ώστε να μπορούν να πραγματοποιηθούν και να στεριώσουν;

Να διευκρινίσουμε ότι μεγάλες αποφάσεις είναι αυτές, που επάγουν  και περιορίζουν την πληθώρα των άλλων αποφάσεων που λαμβάνουν τα θεσμικά όργανα της πολιτείας.

Τέτοια μεγάλη, ίσως η μεγαλύτερη, μεταρρύθμιση, που αποφασίστηκε τα τελευταία χρόνια στη Χώρα μας με δημοψήφισμα, ήταν αυτή της κατάργησης της βασιλευόμενης δημοκρατίας. Δεν μπορεί άραγε να πραγματοποιηθούν με τον ίδιο τρόπο και άλλες μεγάλες μεταρρυθμίσεις που οι εκπρόσωποι μας δεν τολμάνε να πραγματοποιήσουν; Πως γίνεται οι πολίτες να θεωρούνται ικανοί για να λάβουν κάποιες μεγάλες αποφάσεις, όπως η προαναφερθείσα, και να είναι ανίκανοι για κάποιες άλλες;

Η ανάδειξη των αρχόντων

Η ανάδειξη των πολιτών στο σημαντικό και τιμητικό αξίωμα του αντιπρόσωπου/άρχοντα  μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: Με εκλογή και με κλήρωση (τυχαία επιλογή). Είναι προφανές ότι μπορεί να γίνει και με ένα μικτό τρόπο που θα περιλαμβάνει  δημοκρατική διαδικασία προεπιλογής όλων των άξιων και στη συνέχεια τελική επιλογή με κλήρωση .

Στην καθεστηκυία όμως αντίληψη και πρακτική η ανάδειξη αρχόντων πρέπει αποκλειστικά να γίνεται  με εκλογή. Η κλήρωση, αν και ήταν ο βασικότερος θεσμός της αρχαιοελληνικής δημοκρατίας, σήμερα  θεωρείται μια επιλογή χωρίς στόχους και προοπτικές· θεωρείται μια πράξη τυφλή.

Στη σύγχρονη όμως Φυσική η τυχαιότητα  δεν θεωρείται τυφλή διαδικασία· «θεωρείται μία μη  ντετερμινιστική διαδικασία,  συνώνυμη του αυθόρμητου, της καινοτομίας και της δημιουργικότητας»[1]. Θεωρείται μια πράξη που δύσκολα μπορούμε να κατανοήσουμε και να προβλέψουμε την εξέλιξη της, τουλάχιστον σήμερα, γιατί δεν υπακούει στη λογική του ντετερμινισμού αλλά στη λογική του χάους.

Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εκλογής και της κλήρωσης είναι μάλλον ευνόητα.

Με την εκλογή διασφαλίζεται, στη θεωρία αλλά όχι και στην πράξη, η βελτιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών συστημάτων.

Με την κλήρωση διασφαλίζεται, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, η ισχύς των αρχών της ισοκρατίας, της ισονομίας και της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους πολίτες· διασφαλίζεται η βελτιστοποίηση της ηθικής των πολιτικών συστημάτων.

Τι κρίση όμως διέρχονταν οι σημερινές αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες; Ηθική ή χαμηλής αποτελεσματικότητας;

Είναι προφανές ότι η ηθική και η αποτελεσματικότητα των πολιτικών συστημάτων, δεν είναι δύο αυτόνομες αξίες, όπως αρκετοί πιστεύουν, αλλά δύο αξίες με ισχυρή συσχέτιση. Προσωπικά δεν μπορώ να κατανοήσω πως ένα ανήθικο σύστημα μπορεί να έχει, μακροπρόθεσμα και για την πλειοψηφία των πολιτών, αποτελεσματικότητα. Ο Ναζισμός και ο Φασισμός ίσως είχαν βραχυπρόθεσμα κάποια σημαντική αποτελεσματικότητα, αλλά η ηθική τους έφερε στους ανθρώπους τις γνωστές πολύ μεγάλες συμφορές.

Έτσι το πραγματικό δίλλημα που αντιμετωπίζει ο κάθε πολίτης είναι η απάντηση στο βασικό ερώτημα:

Ποιο είναι το κρισιμότερο χαρακτηριστικό των πολιτικών συστημάτων; Η ηθική τους ή η αποτελεσματικότητα τους;

Η επανεξέταση του εύρους χρήσεως εκλογής και κλήρωσης

Από την προηγούμενη σύντομη ανάλυση, εύκολα προκύπτουν συμπεράσματα για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο τρόπων ανάδειξης αρχόντων και την επίδραση των τρόπων αυτών σε φαινόμενα μετάπτωσης των σημερινών δημοκρατιών σε πολιτεύματα κατ’ ουσία ολιγαρχικά· σε πολιτεύματα που το μόνο κοινό στοιχείο που έχουν με την αρχαιοελληνική, με την αυθεντική δημοκρατία είναι το όνομα.

Ο συσχετισμός πλεονεκτημάτων/ μειονεκτημάτων εκλογής και κλήρωσης, δεν παρέμεινε ο ίδιος με το πέρασμα του χρόνου· άλλαξε με την αλλαγή των θεσμών, των οικονομικών/κοινωνικών συνθηκών καθώς  και του ήθους, και των τεχνικών δυνατοτήτων των διεκδικούντων και ασκούντων  την εξουσία. Έτσι κρίνεται εύλογη και αναγκαία η επανεξέταση του εύρους χρήσεως των θεσμών της κλήρωσης και της εκλογής,  με βάση τα δεδομένα του 21ου αιώνα.

Μεταξύ των άλλων στοιχείων, που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας σε αυτή την επανεξέταση,  είναι  και τα ακόλουθα γεγονότα που σχετίζονται ισχυρά με τη μακρόχρονη και  αποκλειστική χρήση του θεσμού της εκλογής:

(1) Η εκλογή σήμερα δεν αποτελεί «συνειδητή επιλογή» πολιτών, αλλά έχει εκφυλισθεί σε μια ισχυρά χειραγωγημένη επιλογή των πολιτών· μια επιλογή διαμορφωμένη από τους μηχανισμούς της θεσμικής και της πάρα-θεσμικής  εξουσίας, από αυτούς που  αποφασίζουν τους κανόνες και τις πρακτικές της εκλογικής διαδικασίας.

(2)  Οι περισσότεροι από τους  βουλευτές και από τους αξιωματούχους της εξουσίας σήμερα είναι: είτε μέλη οικογενειών με μεγάλη πολιτική ή οικονομική δύναμη, είτε εκλεγμένοι αντιπρόσωποι  των σπουδαστών, των εργαζομένων, και των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Βασικό όχημα δημιουργίας αυτού του φαινομένου είναι ο θεσμός της εκλογής.

(3)  Η αποκλειστική χρήση του θεσμού  της εκλογής με τους κανόνες και πρακτικές που αποφάσισαν οι ολίγοι,  έχει ντε φάκτο οδηγήσει στην μετάλλαξη του σε ένα τυπικά δημοκρατικό αλλά ουσιαστικά ολιγαρχικό θεσμό· σε ένα μηχανισμό για πάγια και κληρονομική εξουσία των μελών του κατεστημένου, όπως ίσχυε στο θεσμό της κληρονομικής εξουσίας.  Παραδείγματα δε  λέμε.

Η παντελής έλλειψη αποφάσεων με δημοψηφίσματα σε συνδυασμό με την αποκλειστική  χρήση της εκλογής για την ανάδειξη των αρχόντων, έχουν οδηγήσει στην υποβάθμιση της πολιτικής και στην ανάδειξη της επικοινωνιακής πολιτικής σαν κορυφαία αξία. Σήμερα πολιτικοί και πολίτες ξεκάθαρα υποστηρίζουν ότι δεν έχει αξία ΤΙ λέμε αλλά ΠΩΣ το λέμε· ότι δεν έχει αξία η πολιτική αλλά η επικοινωνιακή πολιτική.

Τα παραπάνω μειονεκτήματα της εκλογής, έχουν εντοπισθεί, εδώ και πολλά χρόνια, από πολλούς στοχαστές – Αριστοτέλη, Μοντεσκιέ, Ρουσσώ, Καστοριάδη – οι οποίοι  θεωρούν την εκλογή  ένα ολιγαρχικό θεσμό, ενώ την κλήρωση, τη θεωρούν ένα γνήσιο δημοκρατικό θεσμό.

Η διεύρυνση της Δημοκρατίας

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η διεύρυνση της δημοκρατίας δεν είναι ένα ρητορικό και δημαγωγικό σύνθημα που μπορεί να το ερμηνεύει ο κάθε πολιτικός ή  πολίτης με τον δικό του τρόπο, αλλά  είναι μια σαφής πρόταση απλών πολιτών για τις έξης δύο θεσμικές μεταρρυθμίσεις:

(1) Τη λήψη των μεγάλων και λίγων αποφάσεων με ψηφιακά δημοψηφίσματα.

(2) Την ανάδειξη αρχόντων όχι αποκλειστικά με το θεσμό της εκλογής,  αλλά και με το θεσμό της κλήρωσης, ή με ένα μικτό τρόπο που περιλαμβάνει προεπιλογή με δημοκρατικά και αξιοκρατικά κριτήρια και τελική επιλογή με κλήρωση.

Με τις μεταρρυθμίσεις αυτές βάσιμα αναμένεται, ότι οι σημερινές δημοκρατίες θα ξαναγίνουν τα πολιτεύματα της εξουσίας των πολιτών, και ότι η σημερινή τυπικά δημοκρατική αλλά ουσιαστικά ολιγαρχική νοοτροπία, θα μετασχηματισθεί με το χρόνο, σε μια γνήσια δημοκρατική νοοτροπία.

Είναι ακόμη ευνόητο ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές πρέπει να γίνουν με σταδιακά και προσεκτικά βήματα, αρχίζοντας από τη βάση προς την κορυφή· αρχίζοντας από το «πολίτευμα» των μαθητικών κοινωνιών και φτάνοντας στο πολίτευμα της χώρας,  χωρίς να παραλείψουμε τη διεύρυνση στα ενδιάμεσα επίπεδα εξουσίας· στα επίπεδα, των συνδικαλιστικών ενώσεων, των συνεταιρισμών,  των ασφαλιστικών φορέων,  των δήμων, των νομαρχιών.

Η ψηφιοποίηση των θεσμών

Η εφαρμογή των παραπάνω  μεταρρυθμίσεων με συμβατικούς τρόπους αμφιενεργής ενημέρωσης και πραγματοποίησης δημοψηφισμάτων,  είχε μέχρι χθες τεράστια λειτουργικά και οικονομικά προβλήματα. Είχε αξεπέραστες στην πράξη δυσχέρειες, διασφάλισης αμφιενεργής ενημέρωσης των πολιτών και αντιμετώπισης του εξαιρετικά μεγάλου, άμεσου και έμμεσους, κόστος λήψεως αποφάσεων με δημοψηφίσματα.

Σήμερα όμως τα προβλήματα αυτά μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με τη βοήθεια της νέας ψηφιακής τεχνολογίας των αμφιενεργών δικτύων, της τεχνολογίας του Ιντερνέτ.

Ψηφιοποίηση συνεπώς για τους «Δημοκρατικούς» σημαίνει λειτουργία των διευρυμένων δημοκρατικών θεσμών με μέσα της ψηφιακής τεχνολογίας τα οποία:

  • Είναι προσιτά σε πλούσιους και φτωχούς, σε πολίτες στοιχειώδους και ανώτατης εκπαίδευσης, σε πολίτες που ζουν στην πόλη, το χωριό ή σε μια αγροικία.
  • Διασφαλίζουν αλληλοενημέρωση, διαβούλευση και δημοψηφίσματα των πολιτών από το σπίτι ή το χώρο εργασίας.
  • Καταργούν τη χειραγώγηση του μπαλκονιού και το ρόλο των συγκεντρωσιαρχών και των αφισοκολλητών.

Διεύρυνση και ψηφιοποίηση των θεσμών στις σπουδαστικές κοινότητες

Είναι φανερό ότι οι μαθητικές και φοιτητικές κοινωνίες αποτελούν, πρέπει πρωτίστως να αποτελούν,  τα φυτώρια παραγωγής ανθρώπων με πραγματική δημοκρατική κουλτούρα· τα φυτώρια παραγωγής πολιτών.

Για αυτό η διεύρυνση της δημοκρατίας στο χώρο της παιδείας πρέπει και μπορεί να είναι πλήρης, να είνα 100%, από σήμερα.  Αυτό σημαίνει ότι όλες οι  μεγάλες αποφάσεις των σπουδαστικών κοινοτήτων θα λαμβάνονται με ψηφιακά δημοψηφίσματα, και όλοι οι αντιπρόσωποι θα αναδεικνύονται  με κλήρωση, ή με αξιοκρατική δημοκρατική προεπιλογή  και τελική επιλογή με κλήρωση.

Με μια τέτοια μεταρρύθμιση οι μαθητές και σπουδαστές θα κατανοήσουν και θα βιώσουν την ουσία της πραγματικής δημοκρατίας και ο χώρος της παιδείας θα μετασχηματιστεί από φυτώριο οπαδών σε φυτώριο πολιτών.

Αν ο χώρος της παιδείας γίνει φυτώριο πολιτών, τότε η δημοκρατία σταδιακά θα αναγεννηθεί. Στην αντίθετη περίπτωση, που η παιδεία θα παραμείνει φυτώριο αναπαραγωγής του ισχύοντος κεντρικού μοντέλου εξουσίας, η σημερινή κρίση θα ενταθεί και θα επικρατήσουν πολιτεύματα με το όνομα της δημοκρατίας, αλλά με το πνεύμα της ολιγαρχίας.

Όχημα για την πραγματοποίηση του πρώτου ή του δεύτερου σεναρίου θα είναι η νέα τεχνολογία. Η τεχνολογία με τις φανταστικές δυνατότητες που όμως μπορεί να υπηρετήσει, εξ ίσου αποτελεσματικά, δημοκρατικούς και ολιγαρχικούς θεσμούς.

Αν η ψηφιακή τεχνολογία  υπηρετήσει γνήσια δημοκρατικούς θεσμούς θα γίνει ευλογία. Αν υπηρετήσει ολιγαρχικούς ή  ψευτοδημοκρατικούς θεσμούς, θα γίνει εφιάλτης. Αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο αποτελεί, κατά τη γνώμη πολλών, το μεγαλύτερο πρόβλημα του 21ου αιώνα.

Διεύρυνση και ψηφιοποίηση των θεσμών στα άλλα επίπεδα

Στα άλλα επίπεδα εξουσίας, η διεύρυνση της δημοκρατίας ούτε  σκόπιμο αλλά ούτε και δυνατό είναι, να  είναι πλήρης, να είναι  100%.  Τουλάχιστον σήμερα.

Η διεύρυνση πρέπει να μειώνεται καθώς θα προχωρούμε από τη βάση, από το χώρο της παιδείας, προς την κορυφή. Να είναι μεγαλύτερη στα χαμηλά επίπεδα εξουσίας και μικρότερη στο κορυφαίο επίπεδο του πολιτεύματος της Χώρας.

Ο καθορισμός του εύρους χρήσεως των θεσμών εκλογής και κλήρωσης, στα αδιάφορα επίπεδα εξουσίας είναι ένα δύσκολο έργο, που δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί από έναν απλό πολίτη στα πλαίσια ενός άρθρου. Ο καθορισμός αυτός πρέπει να είναι το αποτέλεσμα μεθοδικής δουλειάς ειδημόνων οι προτάσεις των οποίων θα εγκριθούν από τους πολίτες.

Παρά ταύτα δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τον πειρασμό για να διατυπώσουμε κάποια ερωτήματα όπως τα ακόλουθα:

  • Γιατί ο δήμαρχος και οι δημοτικοί σύμβουλοι του χωριού μου πρέπει να εκλέγονται αφού λάβουν το «χρίσμα» ενός κόμματος και να μην επιλέγονται με κλήρο από μια λίστα επιτυχημένων πολιτών που θα δημιουργείτο με αξιοκρατικά και δημοκρατικά κριτήρια από τους ίδιους τους πολίτες του χωριού μου;
  • Γιατί οι πρόεδροι των συνδικαλιστικών ενώσεων πρέπει να εκλέγονται αφού πρώτα λάβουν το «χρίσμα» ενός κόμματος και να μη κληρώνονται από μια λίστα υποψηφίων,  που θα έχει δημιουργηθεί με αξιοκρατικά και δημοκρατικά κριτήρια από τους ίδιους τους εργαζόμενους;
  • Γιατί οι βουλευτές επικρατείας πρέπει να διορίζονται από το κομματικό κατεστημένο και να μη κληρώνονται  από μια λίστα  διακεκριμένων πολιτών που θα δημιουργείται με αξιοκρατικά και δημοκρατικά κριτήρια από τους πολίτες ή έστω τα μέλη του κόμματος;

Η βασική προϋπόθεση

Βασική προϋπόθεση πραγματοποίησης της διεύρυνσης των δημοκρατικών θεσμών είναι η ύπαρξη στους ίδιους τους πολίτες βούλησης για συμμετοχή τους στην άσκηση της εξουσίας και για ανάληψη των ευθυνών που δημιουργούνται από αυτή τη συμμετοχή.

Αν η βούληση αυτή αναπτυχθεί στην πλειοψηφία των πολιτών, τότε σίγουρα η διεύρυνση θα πραγματοποιηθεί γιατί  οι σημερινοί εξουσιάζοντες, που προέρχονται και εκλέγονται από τους πολίτες, δεν θα έχουν την δυνατότητα αλλά ούτε και ιδιαίτερους λόγους να μη συμπορευθούν με αυτή τη βούληση.Αντίθετα όσο καιρό οι πολίτες νοιώθουν βολεμένοι από το σημερινό σύστημα όπου δεν χρειάζεται να κοπιάζουν, να αποφασίζουν και να αναλαμβάνουν ευθύνες, αλλά έχουν το τυπικό δικαίωμα  να απαιτούν χωρίς να τους απασχολεί η  εφικτότητα και το ήθος των απαιτήσεων τους, η διεύρυνση ούτε δυνατή αλλά ούτε και σκόπιμη είναι.

Η ψηφιοποίηση των θεσμών είναι έργο που με βεβαιότητα θα πραγματοποιηθεί από τις επιχειρήσεις που αναπτύσσουν, παράγουν και πουλάνε υλικό εξοπλισμό (Hardware) και πνευματικό εξοπλισμό (Software), που απαιτείται για αυτές τις καινοτομίες. Είναι βέβαιο ότι η αγορά θα ψηφιοποιήσει τους όποιους θεσμούς θα ισχύουν αρκεί να υπάρχει ζήτηση τέτοιων υπηρεσιών. Βοήθεια των πολιτών για την ψηφιοποίηση ισχυόντων θεσμών, δεν θαχρειασθεί.

Εκείνο που δεν είναι βέβαιο είναι αν οι θεσμοί που θα ψηφιοποιηθούν  θα αυξήσουν ή θα μειώσουν την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στην άσκηση της εξουσίας.

Για την αύξηση αυτή όμως δεν είναι υπεύθυνη η τεχνολογία. Υπεύθυνοι είναι όλοι οι πολίτες. Πολιτικοί, ειδήμονες και απλοί πολίτες.

Μακάρι οι παραπάνω σκέψεις ενός απλού πολίτη, να προβληματίσουν τους απλούς πολίτες και γιατί όχι και τους ειδήμονες και τους πολιτικούς.

Μακάρι η νέα τεχνολογία να γίνει ευκαιρία και όχημα για να περισσότερη και γνησιότερη δημοκρατία


[1] Θεωρίες του τιμηθέντος με βραβείο Νόμπελ  φυσικού Ilya  Prigogine (1917-2003)

* Ο Δημοσθένης Κυριαζής είναι Φυσικός – Ηλεκτρονικός του ΕΠΑ, συντονιστής της Ομάδας Ψηφιακής Δημοκρατίας των Δημοκρατικών.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: