Δούρειος Ίππος

Ιστοχώρος πολιτικής ανάλυσης και διαλόγου

Category Archives: Θεωρητικά ζητήματα

HANS MORGENTHAU: Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος

Του Σπύρου Κουτρούλη

Το βιβλίο του HANS MORGENTHAU , «Επιστήμη  και Πολιτική της Ισχύος» (σελ. 252) , που κυκλοφόρησε το 2011 , σε μετάφραση και επίμετρο του πανεπιστημιακού Πάνου Τσακαλογιάννη , από τις εκδόσεις Τουρίκη, αποτελεί , ένα κλασσικό έργο  για την ανάλυση και των διακρατικών σχέσεων , που ξετινάζει με μεθοδικό και συστηματικό τρόπο , όλη την φιλελεύθερη επιχειρηματολογία. Γερμανοεβραίος , αναγκάστηκε το 1937 να μεταναστεύσει  στις ΗΠΑ και να διδάξει εκεί σε διάφορα Πανεπιστήμια. Δεδομένου ότι  η πλειονότητα του πολιτικού συστήματος , οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης , οι κύριοι συντελεστές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής  κυριαρχούνται  από τις φιλελεύθερες ιδεοληψίες  και αντιγράφουν τα πλέον αφελή και συνεχώς διαψευδόμενα επιχειρήματα του Πόππερ ή του Χάγιεκ ή του Μίζες  – όπως ότι  το εμπόριο θα αντικαταστήσει τον πόλεμο  ή ότι ο πιθανολογούμενος εξευρωπαϊσμός της Τουρκίας  θα την εξημερώσει  και θα την οδηγήσει να εγκαταλείψει  τις γεωπολιτικές της φιλοδοξίες – ,   η προσεκτική μελέτη του παραπάνω έργου είναι παραπάνω από αναγκαία  και χρήσιμη. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ακροδεξιά και Ορθός Λόγος

Του Ραφαήλ Καλυβιώτη*

Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό για την άνοδο του ρεύματος της ακροδεξιάς σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Σπανίως ωστόσο επιχειρείται η παράκαμψη των περιγραφικών στοιχείων της ερεύνης. Η μεταπολεμική ακροδεξιά άλλωστε δεν είναι δα και ένα χθεσινό φαινόμενο που ανέκυψε ερήμην των αναλυτών. Ποσοτικές αναλύσεις διαθέτουμε άφθονες και από την Αυστρία και από την Γαλλία. Πολύ φοβούμαι όμως πώς οι περισσότερες εξ αυτών ηκολούθησαν ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό μοντέλο είτε διότι όντως υπήρξε τέτοια πρόθεση, είτε διότι το μοντέλο αυτό ήτο «politically correct» εκείνη την εποχή με αποτέλεσμα δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές να μην είναι απολύτως έντιμοι πρωτίστως απέναντι στον εαυτό τους. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Σχετικά με την ιστορική σειρά του Σκάϊ για την Ελληνική Επανάσταση του 1821

Του Μελέτη Η. Μελετόπουλου

Το Ελληνικό έθνος δεν είναι πρόσφατη κατασκευή αλλά εξελισσόμενη εθνολογική, πολιτισμική και γλωσσική πραγματικότητα από την εποχή του Ομήρου.

Η θεωρητική υπόθεση στην οποία βασίζεται η σειρά του Σκάϊ για την Ελληνική Επανάσταση είναι η γνωστή θεωρία της εθνογένεσης των Γκέλνερ-Χόμπσμπάουμ. Αυτή η θεωρία μπορεί να εμπεριέχει στοιχεία αλήθειας για τα νεώτερα ευρωπαϊκά έθνη, αλλά (όπως και οι ίδιοι οι δύο αυτοί  ιστορικοί παραδέχονται) δεν ισχύει για τα αρχαία έθνη όπως το Ελληνικό, το Ιουδαϊκό, το Κινέζικο κλπ.

Στο επιστημονικό μου σύγγραμμα ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΥ, το οποίο κυκλοφόρησε πέρυσι από τις εκδόσεις Παπαζήση και ήδη έχει πραγματοποιήσει επανειλλημμένες ανατυπώσεις, αποδομώ με επιστημονικά επιχειρήματα και διεθνή βιβλιογραφία (ακόμη και τουρκική) την απόπειρα γνωστών Ελλήνων πανεπιστημιακών (Βερέμης, Ρεπούση κλπ.) να εφαρμόσουν αυτήν την θεωρία στην Ελληνική Ιστορία και να αποδείξουν ότι το Ελληνικό Έθνος είναι «κατασκευή της νεωτερικότητας». Αποδεικνύω δε ότι αυτές οι προσπάθειες πανεπιστημιακών, διανοουμένων κλπ. ,που προβάλλονται ως προοδευτικοί και σύγχρονοι, προκύπτουν από στερεότυπα, ιδεολογικές εμμονές, άκριτη μεταφορά ξένων σχημάτων και απουσία σοβαρής έρευνας, και όχι από τις πηγές και την ιστορική πραγματικότητα.

Επειδή οι αναγνώστες του διαδικτύου, και κυρίως οι κάτω των σαράντα ετών, κατά κανόνα προσεγγίζουν την επιστήμη και την  βιβλιογραφία μέσω της οθόνης του υπολογιστή τους, θεωρώ σκόπιμο να «ανεβάσω» μέρος του βιβλίου μου στις έγκυρες ιστοσελίδες με τις οποίες συνεργάζομαι, ώστε οι  ενδιαφερόμενοι να αντλήσουν επιστημονικά επιχειρήματα κατά των εθνομηδενιστών και η όλη συζήτηση να μεταφερθεί από το ιδεολογικό στο επιστημονικό πεδίο. Εκεί, οι διάφορες θεωρίες που αποσκοπούν στον εκμηδενισμό της εθνικής μας ιστορίας και συνείδησης καταρρέουν αμέσως λόγω έλλειψης επαφής με την ιστορική πραγματικότητα και τις πηγές, και αποκαλύπτεται η καθαρά ιδεολογική τους φύση και οι σκοπιμότητες που τις υποκινούν.

Παραθέτω λοιπόν το πρώτο μέρος του βιβλίου μου,και συγκεκριμένα τις σελίδες 13 έως 76, με την προτροπή στους φίλους αναγνώστες να αγοράσουν και να διαβάσουν ολόκληρο το βιβλίο (προς αποφυγήν παρεξηγήσεων σημειώνω ότι έχω παραχωρήσει τα συγγραφικά μου δικαιώματα για φιλανθρωπικούς σκοπούς). Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Του Μελέτη Η. Μελετόπουλου*

Η χρεωκοπία της Ελλάδας και η έλευση του μηχανισμού της Τρόϊκας οδήγησαν αναγκαστικά σε αποκάλυψη πληθώρας στατιστικών στοιχείων σχετικά με το εύρος,την δομή και την ποιότητα του δημόσιου τομέα.Σήμερα διαθέτουμε πληρέστερη εικόνα,και επομένως μπορούμε να εξαγάγουμε ασφαλέστερα συμπεράσματα.

Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι η δομή της πολιτικής,της οικονομίας, της κοινωνίας και συνολικά του κράτους της Μεταπολίτευσης παρουσιάζει τεράστιες ομοιότητες με το σοβιετικό μοντέλο,και μάλιστα αυτό της ύστερης περιόδου του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ-Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ

*Του Μελέτη Η. Μελετόπουλου

Δημοσιεύθηκε την Κυριακή 7/10/2010 στην εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Ο τίτλος του άρθρου υπονοεί την διεθνή αλλά και διαχρονική παρουσία των κοινοτικών ιδεών. Πράγματι,υπό διάφορες μορφές,οι κοινοτικές ιδέες εμφανίσθηκαν σε διάφορα σημεία του ορίζοντα,υπό ποικίλες μορφές,και παραδόξως σήμερα χαίρουν μεγάλης δημοσιότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Amitai Etzioni(το κυριώτερο έργο του οποίου είναι The Spirit of Community: the Reinvention of American Society, Simon & Schuster, 1993, New York) δίδαξε ως καθηγητής Κοινωνιολογίας στο κραταιό Columbia,στο George Washington,όπως και στο Harvard Business School, και μάλιστα διετέλεσε Senior Advisor του Λευκού Οίκου για θέματα εσωτερικής πολιτικής.Οι κοινοτικές του ιδέες έχουν φιλελεύθερο χαρακτήρα,ενώ προσπαθεί να αντισταθμίσει τα ατομικά δικαιώματα με τα συμφέροντα της κοινότητας.Θεωρεί επίσης ότι οι άνθρωποι προσδιορίζονται σε σημαντικό βαθμό από την κουλτούρα και τις αξίες της κοινότητας στην οποία ανήκουν. Επίσης κοινοτικά στοιχεία εμπεριέχουν ορισμένες πτυχές της σύγχρονης οικολογικής σκέψης(π.χ. το κλασσικό έργο του Edouard Goldsmith Small is beautifull ). Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

H κρίση της ειρήνης και οι ρίζες του πολέμου. Το ερμηνευτικό έλλειμμα της νεοτερικότητας

Του Γιώργου  Κοντογιώργη*

Όλες οι θεωρίες του πολέμου και της ειρήνης λαμβάνουν ως δεδομένη την κρατοκεντρική συγκρότηση της ανθρωπότητας. Με τον όρο κρατοκεντρισμός ορίζουμε την προσέγγιση του συνόλου κοσμοσυστήματος ως του αθροίσματος των κοινωνιών που συνυπάρχουν στον πλανήτη γη. Εκτιμάται δηλαδή ότι η δομή αυτή του κοσμοσυστήματος είναι οριστική, έτσι ήταν ανέκαθεν και, επομένως, θα είναι ανεξέλικτη και στο μέλλον. Απόρροια του γεγονότος αυτού είναι και η επιλογή της νεοτερικής επιστήμης να μη συνδέει το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης με το είδος και, κατ’επέκταση, με την τυπολογία των κοινωνιών παρά μόνο με τη μορφολογία των πολιτευμάτων που απαντώνται στην εποχή μας.

Εντούτοις, το ερώτημα της εξελιξιμότητας ή μη της κρατοκεντρική δομής το κόσμου παραμένει ανοιχτό, όπως ακριβώς και οι φάσεις του ενγένει κοσμοσυστήματος, καθώς από αυτές εξαρτάται το αντικείμενο του πολέμου ή το κοινωνικό πλαίσιο της ειρήνης. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Το μείζον πρόβλημα του πολιτικού συστήματος

Του Δημοσθένη Κυριαζή*

Αποτελεί γενικής παραδοχής γεγονός ότι το πολίτευμα  της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, του κοινοβουλευτισμού, στη Χώρας μας  βρίσκεται σε κρίση. Βασικό χαρακτηριστικό της κρίσης είναι η υποβάθμιση της ευθύνης και ειλικρίνειας και η γιγάντωση της ιδιοτέλειας και ανειλικρίνειας των πολιτικών αλλά και των πολιτών.

Η ταύτιση της δημόσιας και ατομικής ζωής που υπήρχε στους πολίτες της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, δεν υπάρχει πια. Η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών σήμερα ενδιαφέρεται μόνο για την ατομική ζωή του, και αδιαφορεί για τη δημόσια, η οποία  διαμορφώνεται και ελέγχεται από τους εκπροσώπους των πολιτών, που υποτίθεται ότι επιλέγονται ελεύθερα από τους πολίτες. Στην πράξη όμως αυτή η επιλογή δεν είναι ελεύθερη αλλά είναι έντονα χειραγωγημένη από τους πολύ λίγους που κατά βάθος ασκούν την εξουσία. Αυτοί οι λίγοι είναι, εκείνοι που ελέγχουν τα ΜΜΕ και την οικονομία της Χώρας και ένα μικρό ποσοστό των αντιπροσώπων. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

H «πατρική διδασκαλία» του Χ. ΓΙΑΝΝΑΡΑ

eu-turkeyΤου Σπύρου Κουτρούλη*

Με δυο επιφυλλίδες, που δημοσιεύθηκαν στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στις 30.8.2009 και στις 6.9.2009, ο καθηγητής Χ. Γιανναράς προβάλλει ως μοναδική λύση για τον νέο-ελληνισμό, την υποταγή στον νέο-οθωμανισμό.

Σε ένα λόγο πλήρη αντιφάσεων και λογικών αδιεξόδων, που άλλοτε επιτίθεται στα μειωμένα πατριωτικά αντανακλαστικά της ελληνικής εκπαίδευσης και στις αδυναμίες των ελληνικών ένοπλων δυνάμεων και άλλοτε κατηγορεί τους «εθνικιστές κοραϊκούς που συγκροτούν το σημερινό πολιτικό σύστημα » καταλήγει στο παράδοξο συμπέρασμα : « Η Δύση διεκδικεί τη συνέχεια του αρχαιοελληνικού κληροδοτήματος, η Τουρκία τη συνέχεια του Βυζαντίου. Η υπαγωγή του σημερινού Ελλαδισμού υπό την οθωμανική επιρροή με παράλληλη τη μετοχή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν ίσως η τελευταία ευκαιρία να επανέλθει, με ενεργό μετοχή, στο ιστορικό γίγνεσθαι ο Ελληνισμός».

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Αγωνιστικές διεκδικήσεις ή δημοψηφίσματα;

200px-Ballot_federal_referendum Του Δημοσθένη Κυριαζή*

Ένα αιώνιο ερώτημα με ασαφή απάντηση

Στο αιώνιο ερώτημα ποιος πρέπει να ασκεί την εξουσία σε ένα σύνολο ανθρώπων, σε μια κοινωνία, η συνηθισμένη απάντηση είναι: «η πολιτεία, το κράτος». Μία τέτοια όμως απάντηση, που περιλαμβάνει δύο αφηρημένα [1] ουσιαστικά, δεν έχει καμιά αξία, αν δεν ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε λέγοντας πολιτεία και κράτος. Αντίθετα, η απάντηση στο ερώτημα ποιος σήμερα ασκεί την εξουσία είναι πάντα σαφής• έχει ονοματεπώνυμο και διεύθυνση.

Είναι ολοφάνερο ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα «ποιος πρέπει να ασκεί» και «ποιος σήμερα ασκεί» την εξουσία δεν είναι σε αρμονία, δεν είναι συμβατές. Ας επιχειρήσουμε, λοιπόν, να καταλάβουμε τη σωστή απάντησα στο πρώτο ερώτημα• να καταλάβουμε, δηλαδή, τι στην ουσία σημαίνουν οι όροι πολιτεία και κράτος και, κατ’ επέκταση, αν η εξουσία ασκείται από αυτούς που πρέπει να την ασκούν.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ριζική πολιτική μεταρρύθμιση με δημοκρατικές διαδικασίες

ΓουδήΆρθρο του Μελέτη Μελετόπουλου* που αναδημοσιεύευται από την Ελευθεροτυπία (14.7.2009)

Η επανάσταση στο Γουδί (15-8-1909) παραμένει στην ιστορική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας το ορόσημο της μεγάλης ανατροπής που σάρωσε τον φαύλο παλαιοκομματισμό του 19ου αιώνα και έφερε στο προσκήνιο μια νέα γενιά πολιτικών, με σημαντικότερο τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Απότοκα αυτής της ανατροπής υπήρξαν ο εκσυγχρονισμός του κράτους και των θεσμών, η εγκαθίδρυση σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος, η θεμελίωση της οικονομικής ανάπτυξης, η ανάκτηση της εθνικής αυτοπεποίθησης και αξιοπρέπειας, η δυναμική συμμετοχή στους Βαλκανικούς Πολέμους και ο διπλασιασμός της ελληνικής επικράτειας. Καταλυτικό στοιχείο του κινήματος στο Γουδί υπήρξε η πάνδημη συμμετοχή του λαού και ο αναίμακτος χαρακτήρας του (αξίζει να σημειωθεί ότι η τεράστια αυτή τομή πραγματοποιήθηκε χωρίς να καταλυθεί καν η κοινοβουλευτική διαδικασία).

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η Ψηφιακή Δημοκρατία στην Κοινωνία της Πληροφορίας

Democracy_by_BenHeine* Του Δημοσθένη Κυριαζή

Τι είναι το πολίτευμα της δημοκρατίας και ποιες οι διαφορές του από το σημερινό πολίτευμα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας;

Η λέξη δημοκρατία, που υπάρχει στις γλώσσες όλων των λαών του κόσμου, είναι Ελληνική. Προέρχεται από τη σύζευξη των λέξεων Δ ή μ ο ς και Κ ρ ά τ ο ς. Δήμος στην Αρχαία Ελλάδα ονομάζονταν το σύνολο των πολιτών, ενώ πολίτες ονομάζονταν το υποσύνολο των κατοίκων μίας πολιτείας που είχαν το δικαίωμα ψήφου· που είχαν το δικαίωμα συμμετοχής στις γενικές συνελεύσεις του λαού. Αυτές οι γενικές συνελεύσεις στην Πολιτεία των Αθηναίων ονομάζονταν Εκκλησίες του Δήμου. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η διεύρυνση και η ψηφιοποίηση των δημοκρατικών θεσμών

time-cover-2006*Του Δημοσθένη Κυριαζή

Η εξουσία των πολιτών στις σημερινές Δημοκρατίες

Πολιτική εξουσία ή απλά Εξουσία είναι η δυνατότητα, ως δικαίωμα και ως ισχύς, να λαμβάνει και να εφαρμόζει κάποιος αποφάσεις που αφορούν το σύνολο των πολιτών. Αν κάποιος λαμβάνει αποφάσεις  που δεν έχουν εφικτότητα ή αν ο ίδιος δεν έχει την ισχύ για να τις πραγματοποιήσει,  αυτό δεν είναι εξουσία· είναι έλλειψη νοημοσύνης και ήθους.

Από τη λογική αυτού ορισμού σαφώς συνάγεται ότι στις σημερινές αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες, οι πολίτες έχουν ελάχιστη εξουσία που περιορίζεται στη λήψη μόνο δύο αποφάσεων· στην άσκηση δύο δικαιωμάτων:

(1)    Του δικαιώματος να εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους /πολιτικούς άρχοντες.

(2)    Του δικαιώματος να είναι όλοι οι πολίτες υποψήφιοι για να εκλεγούν πολιτικοί άρχοντες.

Τα υπόλοιπα δικαιώματα των πολιτών (της ελευθερίας του λόγου, της εξασφάλισης εργασίας, του ακαδημαϊκού ασύλου, της απεργίας, των… καταλήψεων), δεν είναι  αποφάσεις  του συνόλου των πολιτών και συνεπώς δεν αποτελούν εξουσία των πολιτών.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η εθνότητα των Ελλήνων και η σημερινή παρακμή τους(;)

Epanastasi*Του Χ. Ανδρεάδη

Στην ενδιαφέρουσα, όπως πάντα, επιφυλλίδα του στην «Καθημερινή»  της 19.7.2009, ο Χρ. Γιανναράς, έθεσε, μεταξύ άλλων, (πάλι;) το ζήτημα της «αυτοδιαχειριζόμενης κοινότητας», απ΄την αρχαία Ελλάδα ως το 1833.Μιλάει για «τη συνέχεια της ταυτότητας (δημιουργικής ετερότητας) του ελληνικού λαού», τον «τόπο και τρόπο του αθλήματος στον εκχριστιανισμένο Ελληνισμό (Βυζάντιο και Τουρκοκρατία) (όπου) ήταν η αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα-ενορία και φανέρωση του τρόπου η «εκκλησία των πιστών», κατηγορώντας τους συγχρόνους («μοδέρνους» θα εννοεί) που «ερμηνεύουν την Αρχαία Ελλάδα, το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία με τα κριτήρια και τα δόγματα του Ιστορικού Υλισμού». Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η πονηρή και η δημοκρατική νοοτροπία των Ελλήνων

pnyxΤου Δημοσθένη Κυριαζή*

Στους  ανθρώπους που έζησαν και ζουν σε αυτόν εδώ τον τόπο έχουν αναπτυχθεί  σε μεγάλο βαθμό, σε μεγαλύτερο από αυτόν των άλλων λαών, δύο σημαντικά και αντιφατικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα: Η πονηρή νοοτροπία και η δημοκρατική νοοτροπία.

Η πονηρή νοοτροπία

Στα λεξικά της Ελληνικής Γλώσσας ως πονηρή νοοτροπία, ως πονηριά, ορίζεται: «Η ικανότητα κάποιου να επιτυγχάνει τον στόχο του με τεχνάσματα συχνά  όχι τίμια, που περιέχουν δόλο, εξαπάτηση, παραπλάνηση»[1].

  Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η θεωρία του Irving Fisher για την κρίση

Του Κωνσταντίνου Χ. Ζιάβρα*

200px-Irvingfisher

Η καλπάζουσα χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση  έχει προκαλέσει ‘πονοκέφαλο’ στις  κεντρικές τράπεζες όλου του κόσμου, καθώς τις φέρνει αντιμέτωπες με δυσεπίλυτα προβλήματα.

Μερικούς μήνες πρίν η FED δήλωνε πως δεν επρόκειτο  να προχωρήσει σε αγορά ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου ως μέτρου που θα διοχέτευε ρευστότητα στην αγορά και θα χρηματοδοτούσε τα  δημόσια ελλείμματα. Όμως, η αντίστοιχη επιτυχία του μέτρου στη Μεγάλη Βρετανία, κατόπιν της υιοθέτησή του από την Τράπεζας της Αγγλίας, έχει αναγκάσει την κεντρική τράπεζα των Η.Π.Α. να επανεξετάσει τη θέση της στο συγκεκριμένο ζήτημα. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Αρέσει σε %d bloggers: